mijn grootouders

Frederik Jakob Bisschop  

geboren 26-03-1877 en overleden 27-11-1971  

 en

Grietje Sinning

geboren 20-10-1882 en overleden 18-05-1957

familie Bisschop

Algemeen

Over het leven van Frederik Jakob Bisschop en Grietje Sinning en hun nazaten  heb ik  in 2005 een boek, "het (foto)boek van Frederik Jakob Bisschop en Grietje Sinning en hun nazaten" gemaakt.  Het boek is in kleine kring verspreid. Veel van de informatie en de foto's in dit boek zijn afkomstig van oom Harm Frederik Bisschop. De afzonderlijke bladzijden zijn opgenomen in 2 webpagina's, de pagina's 16 en 17. Als je een bladzijde wilt opslaan op je eigen computer en vervolgens wilt afdrukken dan kun je dat het beste doen door de site van PICASA te gebruiken. open dan de link: http://picasaweb.google.nl/frederikwillembisschop .

 "de/onze 'eerste' Bisschop"

Mijn ouds bekende voorvader is : Hendrik Geerts Bisschop, geboren omstreeks 1722.

In een  stamreeks *) vertaald ontstaat het volgende beeld:

Een kwartierstaat  *3) van mij, Frederik Willem Bisschop, is te bekijken door de onderstaande link aan te klikken:(kwartierstaat Frederik Willem Bisschop). 

*3) kwartierstaat:  een overzicht van alle voorouders van iemand, zowel in de mannelijke als in de vrouwelijke lijn. De kwartierstaat gaat uit van de probant. Deze heeft twee ouders, vier grootouders, achtovergrootouders, enzovoort. 

Op de Genealogie page van de familie Prins is een actuele parenteel *2) van Hendrik Geerts Bisschop te vinden.

(http//members.upc.nl/aprins124/bisschop_gen/d1.htm).

*2) parenteel: Het omgekeerde van een kwartierstaat. Hierin worden alle afstammelingen weergegeven van een bepaalde persoon, zowel in mannelijke als in de vrouwelijke lijn. Afhankelijk van het aantal kinderen dat de betrokkene heeft kunnen dit zeer uitgebreide overzichten worden. Een beginnend genealoog wordt daarom aangeraden niet met een parenteel te beginnen.

Onze Voorouders komen uit

Zwitserland.

Onze voorouders komen uit Zwitserland. Bij overlevering was dat bekend. Tijdens familiebijeenkomsten hoorden we het verhaal van onze afkomst  regelmatig van oom Harm Frederik Bisschop. In het (foto)boek van Frederik Jakob Bisschop en Grietje Sinning en hun nazaten is een door oom Harm handgeschreven versie van dit verhaal opgenomen

"In het Rijnland en elders in Duitsland tegen de Zwitserse grens woonden veel arme doopsgezinden, die gingen uitwijken naar Zwitserland voor een betere toekomst en bestaan. Dat was +/- 1650. Veel Duisers heetten toen BisSop, Gute, Lotze Leutscher etc. Toen ze daar goed en wel gezeteld waren gingen ze hun doopsgezinde godsdienst uitbreiden tot groot verdriet en verbazing van de Zwitserse regering en politiek. Er kwam opstand en de doopsgezinde mensen werden uit het land verdreven. Dit begon +/- 1700. Deze werden refugees genoemd. Refugees, (betekent vluchtelingen) die een toevluchtsoord opzochten en dat waren de kloosters die in Friesland en elders veelvuldig voorkwamen. In de provincie Groningen waren er al 20 kloosters. Daar werden, dank zij particulieren en de kloosters, de doopsgezinden liefdelijk opgevangen en verpleegd. Bij particulieren moest hard gewerkt worden tegen kost en inwoning. In de kloosters moesten zij iets van hun doopsgezinde geloof inleveren, geen wapens dragen, goed gekleed en voetwassen voor het Heilig Avondmaal en een beetje Katholiek worden. Zoals geschreven begon deze uittocht +/- 1700 en toen kwam als bekend Gert Heinrich Bisjof op 19 nov. 1747 ter wereld in Zevenhuizen en was een van de voorouders van Harm Frederik Bisschop, geb. 24 juli. 1841, overleden 20 maart 1882.

Voor de Goed begon deze uittocht op +/- 1700 en toen kwam als bekend Hans de Goed op 22 november 1735 ter wereld. Deze Hans de Goed was een van de voorouders van Grietje de Goed, geb. 1 april 1847, overleden 29 november 1940. Deze Harm Frederik Bisschop en Grietje de Goed trouwden op 30 januari 1875. in de Napoleontische tijd 1769-1821, toen Napoleon Nederland binnen viel plm. 1810-1815 kregen alle mensen wonende in Nederland nederlandse namen; Bisjof werd Bisschop etc. Vele vluchtelingen uit Zwirserland gingen zomers werke bij boeren (grasmaaien, hooien etc; naam werd hannekemaaier of hannesmanknecht (handlanger knecht) of bij vaklui timmerman schilder en keerden vaak als vrijgezel in de herfst terug naar huis of klooster. Ook gingen ze, waar ze werkten , trouwen en stichten in de provincie een gezin. Elk jaar kwam Harm Frederik Bisschop weer begin maart in Adorp te werken als hulp-timmerman bij Grietje de Goed, die, alleen , de timmerzaak met knechten behartigde. Grietje de Goed haar vader kwam heel jong te overlijden en besloten toen met haar moeder Jantje Braker de zaak te leiden in goede banen en dat lukte, totdat ze ging trouwen met Harm Frederik Bisschop wat maar bijna 7 jaar duurde en haar 4 kinderen schonk. op 28 jarige leeftijd was ze weduwe en is nimmer weer getrouwd en heeft de zaak gerund met meesterknechten totdat Frederik Jakob Bisschop volwassen was."

Uit de door Albert Prins de laatste jaren uitgevoerde Familieonderzoeken is inmiddels veel  feitelijke informatie bekend geworden.

Mijn /onze afkomst uit Zwitserland  is als volgt  duidelijk te maken:

De vlucht uit Zwitserland

"In het Rijnland en elders in Duitsland tegen de Zwitserse grens woonden veel arme doopsgezinden, die gingen uitwijken naar Zwitserland voor een betere toekomst en bestaan. Dat was +/- 1650. Veel Duisers heetten toen BisSop, Gute, Lotze Leutscher etc. Toen ze daar goed en wel gezeteld waren gingen ze hun doopsgezinde godsdienst uitbreiden tot groot verdriet en verbazing van de Zwitserse regering en politiek. Er kwam opstand en de doopsgezinde mensen werden uit het land verdreven. Dit begon +/- 1700. Deze werden refugees genoemd. Refugees, (betekent vluchtelingen) die een toevluchtsoord opzochten en dat waren de kloosters die in Friesland en elders veelvuldig voorkwamen. In de provincie Groningen waren er al 20 kloosters. Daar werden, dank zij particulieren en de kloosters, de doopsgezinden liefdelijk opgevanden en verpleegd. Bij particulieren moest hard gewerkt worden tegen kost en inwoning. In de kloosters moesten zij iets van hun doopsgezinde geloof inleveren, geen wapens dragen, goed gekleed en voetwassen voor het Heilig Avondmaal en een beetje Katholiek worden. Zoals geschreven begon deze uittocht +/- 1700 en toen kwam als bekend Gert Heinrich Bisjof op 19 nov. 1747 ter wereld in Zevenhuizen en was een van de voorouders van Harm Frederik Bisschop geb. 24 jul. 1841 overleden 20 maart 1882."

In Zwitserland werden de Doopsgezinden vervolgd. De vervolging begon al in de 16e eeuw en wel in de eerste plaats in de Zwingliaanse kantons. In de 18e eeuw namen de praktijken tegen hen gruwelijke vormen aan: zij werden opgejaagd en opgesloten. Martelingen waren geen uitzonderingen en vele van deze Doopsgezinden werden zelfs ter dood gebracht terwijl anderen voor de galeien verkocht werden. Hun goederen werden verbeurd verklaard. Door het ingrijpen van de Nederlandse Staten-Generaal op aandrang van de hoogst verontruste Doopsgezinden in ons land, kregen enkele honderden geloofsgenoten in 1711 verlof om met vrije beschikking over hun goederen Zwitserland te verlaten. Deze groep kwam naar Nederland in vier schepen. Na hun aankomst in Amsterdam werden zij over verschillend Doopsgezinde gemeenten in ons land verspreid. Zo kwam ook een gedeelte in Groningen, onder andere in Hoogezand-Sappemeer. Een dergelijke uittocht schijnt zich in 1714 nog eens herhaald te hebben, want toen kwam ook Samuel Peter met zijn vrouw, Barbara Freij naar Hoogezand-Sappemeer. Naar zijn geboorteplaats noemde hij zich Meihuser. Hij werd de stamvader van de Meihuizens en vele andere geslachten in ons land. Samuel Peter overleed in 1758 te Kalkwijk. Deze en andere gegevens zijn ontleend aan het Stamboek der Nakomelingen van Samuel Peter of Samuel Meihuizen en Barbara Freij een werk uitgegeven door J. Huizinga.

Emigraties van Zwitserse Dopersen naar Nederland
bron: kwartierstaat A.M. Pieke te Hoofddorp

"........ In de 16e en 17e eeuw was er nauwelijks contact tussen de Nederlandse en Zwitserse Mennonieten. Maar toen de Nederlandse Doopsgezinden rond 1640 hoorden over de vervolgingen van hun geloofsgenoten in het kanton Bern, hebben zij zich hun lot aangetrokken. De Nederlandse Mennoniet Adolph de Vreede bezocht Bern en ook door tussenkomst van de Nederlandse Staten Generaal (Frans Fagel) werd getracht om het lot van de Zwitserse Mennonieten te verbeteren. Deze interventie had echter weinig effect en vooral in het kanton Bern verslechterde de situatie. De autoriteiten in Bern wilden alle Mennonieten van hun grondgebied verwijderen vanwege hun weigering voor de militaire dienst en omdat zij zich niet wilden aansluiten bij de Zwitserse Staatskerk.

In 1660 hadden de Nederlandse Doopsgezinden het "Fonds voor Buitenlandse Nooden" ingesteld, teneinde hun Zwitserse broeders naar Nederland te krijgen, Op initiatief van de Rotterdamse Mennoniet Jan van Ranst kwam in 1761 het voorstel om de Zwitserse broeders naar Nederland te brengen.

Een klein aantal Zwitserse Mennonieten schijnt al in het begin van 1660 naar Nederland te zijn geëmigreerd en zich in de provincie Groningen te hebben gevestigd. Zwitserse broeders uit de Palz zouden zich toen ook al bij de stad Groningen hebben gevestigd.

In maart 1710 vond een gedwongen scheepstransport plaats van Mennonieten uit Bern, met als bestemming de Engelse kolonies in Noord-Amerika. Op 18 maart 1710 werd deze groep bij aankomst in Nijmegen, op last van de Nederlandse regering ontscheept en vrijgelaten. Bijna al deze Dopersen kwamen uiteindelijk terecht in de Palz in Duitsland.

In 1711 werd een grote uittocht uit Zwitserland ondernomen. Kort daarvoor hadden de Zwitserse Dopersen nog een aanbod afgeslagen van koning Frederik I van Pruisen om zich in zijn land te vestigen. Bij de uittocht in 1711 heeft de Nederlandse ambassadeur in Zwitserland: Johan Ludwig Rünckel een belangrijke rol gespeeld. Hij organiseerde deze gehele uittocht uit Bern. Uit de bekend gebleven inschepingslijsten van deze boottocht naar Nederland blijkt dat diverse schepelingen in Zwitserland gevangen geweest waren. Ook maakten diverse mensen deze uittocht mee, die op dat moment nog gereformeerd waren.

Een geschil tussen de volgelingen van Hans Reist en de Amish-groep had een ongunstige invloed op een succesvolle emigratie. De Reist-groep weigerde zich in te schepen op hetzelfde schip als de Amish-groep en dit bezorgde Ambassadeur Rünckel nogal wat hoofdbrekens.

Uiteindelijk vertrokken 363 mensen op 13 juli 1711 vanuit Bern in vier schepen naar Amsterdam. Deze schepen waren genaamd:

-Emmenthaler
-Oberlander
-Thuninger
-Neuenburger
Op het schip Emmenthaler hadden de meeste ex gevangenen zich aangemonsterd.
Op 18 juli 1711 werd Basel aangedaan, op 24 juli Mannheim, op 2 augustus Muiden en op 3 augustus 1711 arriveerden de vier schepen in Amsterdam. In het Duitse Breisach hadden onderweg nog 13 mensen de schepen verlaten.
In Amsterdam aangekomen werden de Zwitsers in vier groepen verdeeld en vertrokken zij op 20 augustus 1711 naar:

-Harlingen: 21 volgelingen van Hans Reist
-Groningen: 126 personen
-Kampen: 87 personen
-Deventer: 116 personen.
Enkelen bleven in Amsterdam achter. Vanuit Kampen en Deventer trokken diverse immigranten later ook weer door naar Groningen. Sommigen kwamen hier aan zonder bezittingen, anderen hadden hun geld meegenomen, soms aanzienlijke bedragen.
In Groningen zette de ouderling Alle Derks zich erg actief in voor de vluchtelingen en in Deventer hielp Steven Cremer hen.

De leden van de Groningen-Sappemeer groep, daarna nog aangevuld met nieuwe immigranten, hielden hun godsdienst-oefeningen in de stad Groningen en bij Sappemeer. Na 1717 vertrok een aantal van hen naar Amerika, hierbij financieel ondersteund door de Nederlandse Doopsgezinden..........."

De Adellijke afkomst

Op 4 maart 1763 werd in 's Gravenhage Johanna Allegonda Poeles geboren. Zij was de dochter van Reinier Poeles, hellebardier (man gewapend met lans of piek met dwarsbijl) en koetsier van Zijne Koninklijke heer Willem, Prins van Oranje, op het Loo. Johanna Allegonda werkte en woonde in 1781  bij Sikko Douwes, Baron van Aylva, grietman (bestuurder en rechter) van West Dongeradeel. Op zekere dag kwam daar Frans Onno, Baron van Sijtzama logeren. Johanna Allegonda werd uitgenodigd om in Bellingeweer te komen logeren, hetgeen geschiedde. Zij verbleef daar enkele weken op de borg. Tijdens de logeerpartij vroeg "de heer van Bellingeweer" haar ten huwelijk en gaf haar zijn zegel als bewijs van trouw. Deze plechtige trouwbelofte werd gedaan in aanwezigheid van de Duitse timmerman van de heer van Bellingeweer, Johan Berent Bruns. Tot een huwelijk is het echter nooit gekomen. Wel  baarde, op 3 oktober 1782,  Johanna Allegonda een gezonde dochter. Het kind werd door Frans Ono van Sijtzama erkend en kreeg zijn naam: Geertruida Foeck van Sijtzama. 

De Borgheer van Bellingeweer en het Bedrogen Linnennaaistertje

Zie ook de relevante link:

http://www.groningermuseum.nl/uploads/jaarverslag%202002.pdf

Het monsterproces van Faan.